Lá Pi – an 14ú Márta


3.14159265359 . . . cúis le ceiliúradh!

Ní minic a bhíonn féile ag lucht na Mata. De ghnáth, amharcaimid ar an Mhata mar rud leadránach gan mórán spraoi. Ach ní daoine leadránacha iad na matamaiticeoirí nó chum siad féile dá gcuid féin – Lá Pi. Is uimhir speisialta é ‘Pi’. Tá sé iontach úsáideach ar fad. Má tá a fhios agat an trastomhas atá ag ciorcal, beidh tú ábalta (pi a úsáid leis) an imlíne a oibriú amach.


Is é an trastomhas an fad ó thaobh amháin den chiorcal go dtí an taobh eile, tríd an lárphointe



Úsáid rialóir agus faigh amach cad é an trastomhas atá ag rud éigin ciorclach – CD, mar shampla, nó pióg. Ansin, iolraigh an trastomhas faoi 3.14 agus beidh an imlíne agat. Thig leat é a sheiceáil le píosa sreinge. Is é 3.14 an figiúr garbh atá againn do ‘Pi’ ach leanann na digití ar aghaidh go deo: 3.14159265359 . . .

Faoi láthair, tá sé oibrithe amach go dtí níos mó ná 22 cuaidrilliún digit. Ghlac sé 105 lá ar Peter Trueb é a oibriú amach le ríomhaire iontach gasta, sa bhliain 2016. Go dtí seo, ní fhaca matamaiticeoirí aon phatrún sna digití seo.

Cad chuige, mar sin, ar roghnaigh matamaiticeoirí an dáta seo, an 14ú Márta?

Sna Stáit Aontaithe scríobhann daoine an mhí ar dtús agus ansin, an lá. Deir muid gur tharla an tubaiste i Meiriceá ar 9/11 nó tharla sé ar sa naoú mí, Meán Fómhair. Is é Márta an tríú mí den bhliain agus seasann ‘.14’ don cheathrú lá déag – 3.14. Chomh maith leis sin, is é sin lá breithe Albert Einstein, duine de na heolaithe is clúití.


Tá sé tráthúil go leor go dtiteann Lá Pi ar bhreithlá Albert Einstein



Féile

Cad é a thig le do scoil a dhéanamh le Lá Pi a cheiliúradh? Bíonn comórtais ag scoileanna lena fheiceáil cé hé nó cé hí an duine a chuimhníonn ar an méid is mó digití deo ‘Pi’. Nó gléasann daoine mar Albert Einstein. Nó cad é faoi chomórtas ealaíne a úsáideann ‘Pi’ nó a mhíníonn ‘Pi’?

 

Seo samplaí de rudaí a dhéanfaidh daoine in áiteanna éagsúla:

 

• Ar Lá Pi ní bheidh ach €3.14159265359 ar phizza in Wichita, SAM.

• Beidh caifé in Chicago ag tabhairt slisíní pióige amach saor in aisce ar 3.14.

• Sa Fhrainc, beidh an chéad lá ceiliúrtha ‘Pi’ ann.

• In Milwaukee, beidh rás 3.14km ann.