Teoirim Phíotágaráis


Dáta foilsithe: An 8ú Feabhra, 2019

Teoirim Phíotágaráis

 

Sa mhatamaitic, is teoirim í Teoirim Phíotágaráis a bhaineann leis na sleasa i dtriantán dronuilleach


Triantán dronuilleach


Is é is triantán dronuilleach ann ná triantán inar dronuillinn í ceann amháin de na trí uillinn atá sa triantán.

Sa triantán dronuilleach, tugaimid an taobhagán ar an slios is faide. Bíonn an taobhagán le fáil i gcónaí os comhair na dronuillinne.


Is é an taobhagán an slios is faide sa triantán chomh maith



Is é a deir teoirim Phíotágaráis ná go bhfuil achar na cearnóige a luíonn ar an taobhagán cothrom le suim an dá achar atá ag an dá chearnóg a luíonn ar an dá shlios eile.


Tá achar c cothrom le hachar a agus achar b curtha le chéile

 

Mar shampla, c2= a2+ b2

 

Mar sin de, má tá fad 2 shlios ar eolas againn, is féidir linn teoirim Phíotágaráis a úsáid le fad an tríú slios a oibriú amach.

Píotágarás, matamaiticeoir a mhair sa Ghréig thart ar 500 RCh



Baisteadh Teoirim Phíotágaráis ar an teoirim in ómós don mhatamaiticeoir cháiliúil, Píotagarás, a mhair sa Ghréig thart ar 500 bliain roimh Chríost (c. 570 – c. 495 RCh). Tá fianaise eile ann go raibh an teoirim seo ar eolas ag daoine eile roimh Phíotágarás, ach deirtear, cibé, gurbh é Píotagarás a chruthaigh an teoirim. 


Teoirim Phíotagarás sa ghnáthshaol

Ní hamháin go gcuidíonn teoirim Phíotágaráis linn sa mhata, mar sin, le fad na sleasa i dtriantáin dhronuilleacha a oibriú amach, tá úsáidí leis an teoirim sa ghnáthshaol fosta.


Thig linn Teoirim Phíotágaráis a úsáid ar go leor bealaí sa ghnáthshaol

 

Ailtireacht agus Tógáil

Má tá dhá líne ingearacha nó comhthreomhara agat, cuidíonn teoirim Phíotágaráis leat fad na líne trasnánaí a cheanglaíonn iad a oibriú amach. Úsáideann daoine an teoirim go minic san ailtireacht agus sa tógáil le faid a oibriú amach. 


Mar shampla, dá mbeifeá ag iarraidh díon a chur ar theach: má tá a fhios agat airde an dín agus an fad cothrománach ó rinn an tí go dtí an balla, thig leat fad an phíosa adhmaid a bheas de dhíth le dul go trasnánach ó rinn an dín go dtí barr an bhalla a oibriú amach.


Thig linn Teoirim Phíotágaráis a úsáid i gcásanna mar seo – an dtig leatsa an fad idir rinn an tí (B) agus barr na mballaí (D) a oibriú amach?



Baineann tógálaithe úsáid as teoirim Phíotágaráis chomh maith lena chinntiú go mbíonn foirgnimh agus seomraí cearnógach. 

Cuir i gcás go bhfuil triantán agat – thig leat bheith cinnte dearfa, má chomhfhreagraíonn fad sleasa an triantáin le Teoirim Phíotágaráis, go mbeidh dronuillinn sa triantán. Ar ndóigh, más tógálaí thú, ba mhaith leat ceithre dhronuillinn i ngach seomra. Mar sin de, nuair a bhíonn siad ag tomhas seomraí, roimh dóibh an tógáil a dhéanamh, úsáideann tógálaithe 3 shreang le triantán a leagan síos. Ar an dóigh seo, thig leo a chinntiú go mbeidh dronuillinn sa choirnéal.


Bíonn sé iontach tábhachtach an seomra a bheith cearnógach!

 

Loingseoireacht

Bíonn teoirim Phíotágaráis úsáideach sa loingseoireacht fosta. Má tá tú amuigh ar an fharraige agus má tá a fhios agat go bhfuil tú ag dul chuig pointe atá 300 míle siar uait, agus 400 míle ó thuaidh – thig leat teoirim Phíotágaráis a úsáid leis an fhad is giorra idir an áit a bhfuil tú agus do cheann scríbe a oibriú amach. 

An fad siar agus an fad ó thuaidh, tá siad sin mar a bheadh an dá shlios eile den triantán ann agus an bealach a rachaidh tú, sin an taobhagán.


Fiosraigh duit féin:

Úsáid an barra sleamhnáin le fad na sleasa sa triantán seo a athrú agus le fad an taobhagáin a fheiceáil.